Voorwaarden voor de energietransitie is een stabiel netwerk.
Voor een succesvolle energietransitie is een stabiel en betrouwbaar elektriciteitsnet de basis. De Lokale Volkspartij kiest voor duurzaamheid die past bij onze omgeving en bij wat inwoners willen, zonder aantasting van landschap of leefbaarheid. Windmolens en zonneparken worden door De Lokale Volkspartij uitgesloten. We kiezen voor een behoudende en realistische koers met oplossingen die draagvlak hebben, betaalbaar zijn en voorspelbare resultaten opleveren. Uitgangspunt is verduurzamen naar draagkracht maar zonder druk van bovenaf, en het voorkomen van overbelasting op het net.
De gemeente zet in op het energiezuinig en waar mogelijk energieneutraal maken van gemeentelijke panden, het versterken van isolatie en besparingsmaatregelen in woningen en bedrijven, en het toepassen van slimme sturing en opslag om piekbelasting te verminderen en het net te ontlasten. We stimuleren lokale, kleinschalige innovaties die zorgvuldig worden ingepast en geen extra druk op natuur of landbouwgrond zetten.
Verduurzaming moet werken voor iedereen: vrijwillig, met een eerlijke terugverdientijd en lagere lasten. Het mag niet leiden tot langere wachttijden voor aansluitingen of een instabiel net met groter storingsrisico. Eventuele waardestijging door verduurzaming mag niet uitmonden in een hogere WOZ-waarde; wij kiezen voor belonen boven straffen. Zo gaan duurzaamheid, landschap, leefbaarheid en zekerheid hand in hand.
Toelichting thema Duurzaamheid.
Energietransitie: tempo, draagvlak en realiteit
Inleiding
Politieke besluiten hebben vaak grote gevolgen voor inwoners en bedrijven, maar de consequenties zijn niet altijd duidelijk. Bij de energietransitie zien we hetzelfde patroon. Sommige partijen omarmen de transitie bijna dogmatisch zonder de praktische en financiële gevolgen goed te overzien.
Het resultaat: hoge kosten voor inwoners, bedrijven die niet kunnen uitbreiden door gebrek aan energie, stijgende netbeheerkosten en torenhoge gasprijzen.
Daarnaast lopen inwoners het risico dat zij moeten verduurzamen op een moment dat dit financieel of praktisch niet haalbaar is. Denk aan dure bouwkundige aanpassingen of investeringen die zich niet terugverdienen.
Voorbeelden uit de praktijk:
- Elektrische bussen die buiten steden met generatoren moeten worden opgeladen.
- Elektrische auto’s die in piektijden niet of vertraagd kunnen laden.
- Woningen en bedrijven die niet aangesloten kunnen worden door netcongestie.
Een concreet voorbeeld binnen onze eigen gemeente: Het Gastland in Rhenen. In 2022 werd het zwembad begroot op €14 miljoen, gevolgd door een extra €1 miljoen voor een batterij in 2023, omdat vooraf geen rekening was gehouden met netwerkcongestie (bron: Rijnpost, 4 juni 2023). Het artikel vermeldt niet wat dit opleverde aan CO₂-reductie.
Zoals een lid van de Lokale Volkspartij in een andere casus eerder opmerkte: “Maakt u zich geen zorgen over de rekening, die krijgt u vanzelf.” In dit geval €50 per inwoner.
Standpunt van de Lokale Volkspartij
De Lokale Volkspartij is niet tegen verduurzaming. Integendeel: wij erkennen de noodzaak van een transitie naar duurzame energie. Maar wij vinden dat het proces beter moet aansluiten bij inwoners en bedrijven én bij de technische realiteit. Energietransitie mag geen doel op zich zijn dat koste wat kost wordt doorgedrukt.
Wij pleiten voor vrijheid van keuze. Inwoners moeten zelf kunnen bepalen wanneer zij overstappen van gas naar elektrisch. Logische momenten daarbij zijn verhuizingen, grote verbouwingen, vervanging van de cv-ketel of wanneer de investering zich daadwerkelijk terugverdient.
Netcongestie: een harde realiteit
Het elektriciteitsnet raakt overbelast door de snelle groei van zonne- en windenergie én door de toenemende vraag. Bedrijven en woningen kunnen daardoor niet altijd meer worden aangesloten.
Volgens de congestiechecker van netbeheerder Stedin geldt voor Rhenen-Remmerden-Elst-Achterberg:
- Transportafname energie: oplossing verwacht in 2033.
- Teruglevering energie: oplossing verwacht in 2033.
De Lokale Volkspartij vindt dat plannen vooraf altijd getoetst moeten worden bij Stedin en Tennet. Nieuwbouwwoningen en zakelijke aansluitingen moeten voorrang krijgen boven het “van het gas af” halen van bestaande woningen. Gemeentelijk beleid moet niet gericht zijn op de status van ‘haantje de voorste’, maar op realistische keuzes die woningbouw en bedrijvigheid niet belemmeren. Gemeenten moeten met elkaar afspraken maken over een eerlijke verdeling van de nog beschikbare netcapaciteit.
Conclusie
De Lokale Volkspartij staat voor een realistische energietransitie:
- Met oog voor tempo en draagvlak.
- Met respect voor financiële en technische haalbaarheid.
- Met prioriteit voor woningbouw en bedrijvigheid.
- En met vrijheid van keuze voor inwoners.Verduurzaming is noodzakelijk, maar moet aansluiten bij de praktijk en niet koste wat kost worden doorgedrukt. Alleen zo bouwen we samen aan een toekomstbestendige, leefbare en duurzame gemeenschap.
Capaciteit en verbruik
- Aanwezige transportcapaciteit: 59,3 MW.
- Benodigde capaciteit: 49,1 MW.
- 47 verzoeken in de wachtrij: totaal 5,9 MW.
- Na toewijzing blijft 4,3 MW beschikbaar voor nieuwe aanvragen.
- Oplossing verwacht in 2033 (geen zekerheid).
Warmtepompen en woningverbruik
Bij overstap op een all-electric warmtepomp verschuift het verbruik van gas naar elektriciteit. Het totale verbruik hangt af van type warmtepomp, isolatie, afgiftesysteem en stookgedrag.
De gemeente Rhenen telt 8404 woningen waarvan;
De gemeente Rhenen telt 8.404 woningen. Daarvan moeten 7.096 woningen in meer of mindere mate worden aangepast. Totale kosten: circa €128,9 miljoen. Subsidie is soms mogelijk, maar niet gegarandeerd.
Het gemiddelde meerverbruik komt uit op circa 3 MWh per woning. Samen levert dit 21.288 MWh extra verbruik per jaar op, oftewel 2,43 MW. Na aftrek van geplande nieuwbouw (0,5 MW) blijft slechts 1,37 MW beschikbaar voor omliggende gemeenten die gebruik maken van hetzelfde net.
Slotbeschouwing
De Lokale Volkspartij vindt dat gemeenten samen met Stedin en Tennet afspraken moet maken over de verdeling van de beperkte capaciteit, zodat bedrijven en woningbouw door kunnen gaan.
Daarnaast mag verduurzaming nooit leiden tot een hogere WOZ-aanslag. Het kan niet zo zijn dat inwoners die investeren in duurzaamheid worden “beloond” met hogere lasten.
Tot slot: termen als energiecrisis en energiearmoede zijn pas ontstaan toen de politiek zich intensief met energieverdeling ging bemoeien. Daarom pleiten wij voor een nuchtere, realistische aanpak die inwoners en bedrijven perspectief biedt.
Bronvermelding.
Rhenen in cijfers.
Stedin netcongestiechecker.
Diverse (overheid) sites m.b.t. verduurzamen.
.